Bijgewerkt op 6 november 2026 · Huisprijzen.be redactie
Met registratierechten bouwgrond bedoelen we het verkooprecht dat je in Vlaanderen als koper betaalt op een perceel om op te bouwen. Het tarief bedraagt 12% van de prijs en de lasten (art. 2.9.4.1.1 Vlaamse Codex Fiscaliteit, versie 2026). Het verlaagde tarief voor de enige eigen woning geldt niet voor bouwgrond, en de meeneembaarheid bestaat niet meer voor nieuwe aankopen.
In het kort
- Bouwgrond kopen kost in Vlaanderen 12% verkooprecht op de prijs en de lasten (Vlaamse Belastingdienst, 2026).
- Het tarief van 2% voor de enige eigen woning geldt volgens vlaanderen.be (2026) niet voor bouwgrond.
- De meeneembaarheid is afgeschaft: de aankoopakte moest uiterlijk op 31 december 2023 verleden zijn.
- Koop je grond en nieuw gebouw samen van dezelfde verkoper onder btw, dan betaal je in principe 21% btw in plaats van 12%.
- Wie een bouwgrond volledig bezit, krijgt op een later gekochte woning niet zomaar het verlaagde tarief.

Registratierechten bouwgrond: welk tarief geldt in Vlaanderen?
In Vlaanderen betaal je op bouwgrond 12% registratierechten, officieel verkooprecht genoemd. Dat is het algemene tarief uit artikel 2.9.4.1.1 van de Vlaamse Codex Fiscaliteit, en het geldt voor verkoopovereenkomsten die vanaf 2022 gesloten zijn (vlaanderen.be, 2026).
Notaris.be bevestigt dat: "Wanneer je een bouwgrond aankoopt, dan geldt het algemene belastingtarief van 12%" (2025). Het verkooprecht is verschuldigd in het gewest waar het goed ligt, dus deze pagina geldt alleen voor percelen in Vlaanderen. Wie het perceel nog moet kiezen, vindt in de gids bouwgrond kopen wat je vooraf moet controleren.
| Wat koop je? | Belasting | Grondslag of voorwaarde |
|---|---|---|
| Bouwgrond, alleen de grond | 12% verkooprecht | Art. 2.9.4.1.1 VCF |
| Onbebouwde grond uitsluitend en volledig bestemd voor landbouw | 10% verkooprecht | Art. 2.9.4.2.15 VCF |
| Enige eigen woning (geen bouwgrond) | 2% verkooprecht | Art. 2.9.4.2.11 VCF; 3% gepland voor overeenkomsten vanaf 2027 |
| Nieuw gebouw met grond, zelfde verkoper, gelijktijdig | 21% btw op gebouw en grond | Vlaanderen.be, 2026 |
| Aankoop door een erkende beroepsverkoper | 6% verkooprecht | Enkel met beroepsverklaring en wederverkoopplicht (vlaanderen.be, 2026) |
Voor de gewone koper zijn de eerste en de vierde regel de belangrijkste. Beslissend is de datum van de verkoopovereenkomst en niet die van de notariële akte, zo blijkt uit de overgangstabel van de Vlaamse Belastingdienst bij de verhoging naar 12%.
Registratierechten op grond: wanneer geldt 10% in plaats van 12%?
Registratierechten op grond bedragen in Vlaanderen alleen 10% als het perceel onbebouwd is en stedenbouwkundig uitsluitend en volledig voor landbouw bestemd, of als er een natuurbeheerplan type 2 of 3 op rust (art. 2.9.4.2.15 VCF, versie 2026).
De woorden "uitsluitend en volledig" doen ertoe. Een perceel met een andere of gemengde bestemming valt niet onder die regel. Wie landbouwgrond zoekt, vindt de marktprijzen op onze pagina over de prijs van landbouwgrond per m².
Controleer de bestemming dus altijd vóór je bod, niet erna. Ligt je perceel bijvoorbeeld in een woonuitbreidingsgebied, dan lees je in die gids wat die bestemming betekent. Vraag bij twijfel je notaris welk tarief hij in de akte zal toepassen.
Waarom geldt het tarief van 2% niet voor bouwgrond?
Het tarief van 2% geldt in Vlaanderen niet voor bouwgrond omdat de wet het beperkt tot de aankoop van een woning. Vlaanderen.be stelt het uitdrukkelijk (2026): bouwgronden zijn uitgesloten van dit tarief, ook als je er later je enige woning op bouwt.
Artikel 2.9.4.2.11 VCF geldt voor de zuivere aankoop in volle eigendom van "een woning" door natuurlijke personen, om er hun hoofdverblijfplaats te vestigen. Volgens artikel 1.1.0.0.2 VCF is een woning een goed dat dadelijk of na normale herstellings- of onderhoudswerken hoofdzakelijk dient tot huisvesting.
Dat onderscheid speelt vooral wanneer er nog iets op het perceel staat. Volgens standpunt 20052 van de Vlaamse Belastingdienst (2020) wordt een gebouw dat meer dan normale herstellingswerken vraagt en nog niet bewoond wordt, als bouwgrond beschouwd. Een ingestort huis krijgt dus geen verlaagd tarief. Een pand dat wel aan de definitie van woning voldoet, kan volgens hetzelfde standpunt in aanmerking komen, ook als het de bedoeling is om het te slopen. De feitelijke toestand op de aankoopdatum beslist, dus laat dat in je dossier nakijken.
Staat er nog een gebouw van vóór 2001 op het perceel, dan moet de verkoper volgens OVAM sinds 23 november 2022 over een geldig asbestattest beschikken en dat uiterlijk bij het compromis aan de koper bezorgen. Ben jij die verkoper, dan kun je via Certiloket een vrijblijvende offerte voor een asbestattest aanvragen. Voor grond zonder gebouw is dat attest niet aan de orde.
In de Septemberverklaring 2026 kondigde de Vlaamse Regering aan het verlaagde tarief op te trekken naar 3%. Het ontwerp van programmadecreet van 28 oktober 2026 wijzigt daarvoor artikel 2.9.4.2.11, niet het algemene tarief van 12%. Wat dat voor woningkopers betekent, lees je in onze blog over het tarief van 3% vanaf 2027.
Bekijk de richtprijs per m² in jouw gemeente in onze gratis grondprijzen-tool, en weet wat je perceel ongeveer kost voor je de registratierechten erbij telt.
Bekijk de grondprijs per gemeenteAankoop bouwgrond: registratierechten berekenen met een rekenvoorbeeld
Bij de aankoop van bouwgrond bereken je de registratierechten in Vlaanderen op de overeengekomen prijs plus de lasten die de koper draagt, met als ondergrens de verkoopwaarde (art. 2.9.3.0.1 VCF). Op die grondslag betaal je 12%.
Lasten zijn volgens vlaanderen.be (2026) bijvoorbeeld opmetingskosten, makelaarskosten of handlichtingskosten die de koper bovenop de prijs moet betalen. Ook de commissie van de vastgoedmakelaar kan dus meetellen.
| Voorbeeld (indicatief) | Grondslag | 12% verkooprecht |
|---|---|---|
| Perceel van € 150.000 | € 150.000 | € 18.000 |
| 600 m² aan € 221 per m² (lint) | € 132.600 | € 15.912 |
| 600 m² aan € 294 per m² (woonkern) | € 176.400 | € 21.168 |
| Perceel van € 200.000 + € 4.000 makelaarscommissie ten laste van de koper | € 204.000 | € 24.480 |
De prijzen per m² zijn de medianen uit onze tool met de grondprijs per m² per gemeente. Je eigen perceel kan daar sterk van afwijken, zeker in dure gemeenten.
Bovenop de registratierechten komen de notariskosten, die je apart berekent met onze notariskosten-calculator of de aankoopkosten-calculator. Moet je eerst je huidige huis verkopen om de grond te betalen, laat dan je huidige woning gratis schatten, zodat je weet welk budget overblijft voor de grond en de 12%. Tel daarna de bouw erbij met de rekentool op hoeveel kost een huis bouwen.
Een realistische waarde laat zien wat je overhoudt voor de grond, de 12% en de bouw. Gratis online schatting op basis van Statbel-verkoopprijzen.
Bereken gratis de waarde van je woningDuurt ongeveer 2 minuten. Je beslist zelf wat je met de schatting doet.Is er nog meeneembaarheid bij bouwgrond?
Nee, wie vandaag in Vlaanderen bouwgrond koopt, kan geen registratierechten meer meenemen. De meeneembaarheid is afgeschaft voor nieuwe aankopen: de authentieke akte van de nieuwe aankoop moest uiterlijk op 31 december 2023 verleden zijn (art. 2.9.5.0.1 VCF).
Tot dan kon je het verkooprecht van een vroegere woning aftrekken van het verkooprecht op een nieuwe aankoop, ook op bouwgrond. Artikel 2.9.5.0.1 VCF eiste bovendien dat de akte van de eerste aankoop dateerde van vóór 1 januari 2022. Volgens vlaanderen.be (2026) gold dat bij bouwgrond enkel op de registratiebelasting op de grondwaarde, en was de btw op de nieuwbouw niet meeneembaar.
Oudere artikels over meeneembaarheid en bouwgrond kloppen dus niet meer voor een aankoop in 2026. Ook vragen als "hoeveel kan ik meenemen?" hebben voor een nieuwe aankoop geen antwoord meer. Heb je wel nog een dossier uit die overgangsperiode, leg dat dan voor aan je notaris of aan de Vlaamse Belastingdienst.
Registratierechten nieuwbouw: wanneer betaal je btw in plaats van 12%?
Registratierechten op nieuwbouw betaal je in Vlaanderen alleen op de grond, want op de bouw zelf rust btw. Koop je grond en nieuwe woning tegelijk van dezelfde verkoper onder btw, dan betaal je in principe 21% btw op beide en geen 12% (vlaanderen.be, 2026).
Volgens vlaanderen.be betaal je alleen 21% btw op de bijhorende bouwgrond als alle drie deze voorwaarden vervuld zijn:
- er is een vergunning om op de grond te bouwen en het gebouw wordt met btw verkocht;
- grond en gebouw worden door dezelfde persoon verkocht;
- de grond wordt tegelijk met het gebouw overgedragen.
Is niet aan alle voorwaarden voldaan, of koop je enkel de grond, dan betaal je registratierechten. Een woning is voor de btw nieuw tot en met 31 december van het tweede jaar na de eerste ingebruikname.
Verkoop op plan. Notaris.be maakt een onderscheid. Koop je grond waarop het gebouw nog volledig gebouwd moet worden, dan verwerf je eerst enkel de grond: je betaalt registratiebelasting op de grond en later btw op het gebouw. Is het gebouw al in aanbouw, dan gaan grond en gebouw samen over en betaal je btw op beide. Vraag dus wat er effectief verkocht wordt, en laat dat in de overeenkomst staan.
Zelf bouwen. Koop je alleen de grond en sluit je daarna een aannemingscontract, dan betaal je 12% op de grond en btw op de facturen van de werken. De btw op nieuwbouw bedraagt 21%. Volgens vlaanderen.be (2026) bestaat alleen bij sloop en heropbouw onder voorwaarden 6%, in een permanente regeling sinds 1 juli 2025: onder meer maximaal 200 m² bewoonbare oppervlakte, eigen en enige woning en minstens 5 jaar domicilie. Vergelijk je aannemers, dan kun je via De Offertewinkel tot 3 gratis offertes voor je bouwwerken opvragen.
Verkoop of verhuur je de nieuwbouw later, dan heb je een geldig EPC nodig. Het EPC Bouw is volgens vlaanderen.be tien jaar geldig; is dat verlopen, dan kun je via Certiloket een vrijblijvende offerte voor een EPC-attest vragen.
Wat als je al een bouwgrond bezit en een woning wilt kopen?
Wie in Vlaanderen voor het geheel volle eigenaar is van een bouwgrond, krijgt op een later gekochte woning in principe geen verlaagd tarief. De bouwgrond is dan "verhinderend onroerend bezit" (art. 2.9.4.2.11, §2, 1° VCF), tenzij je ze tijdig vervreemdt.
Die valkuil treft vooral wie eerst een perceel koopt en daarna toch beslist om een bestaand huis te kopen. De regel geldt per koper op de datum van de authentieke aankoopakte, voor goederen in België en in het buitenland.
De wet biedt een uitweg (art. 2.9.4.2.11, §3 VCF):
- je verbindt je ertoe de bouwgrond uiterlijk twee jaar na de akte volledig en onder bezwarende titel te vervreemden;
- je toont een causaal verband aan tussen die vervreemding en de aankoop van de woning;
- je laat in de verklaring in de akte vermelden om welke goederen het gaat en dat je ze binnen twee jaar vervreemdt (art. 3.12.3.0.1, §3 VCF). Je notaris neemt dat op.
Lukt dat niet, dan betaal je aanvullende rechten. Wie het verlaagde tarief niet meteen vraagt maar binnen de termijn vervreemdt, kan het volgens vlaanderen.be (2026) later nog via teruggave krijgen. Wil je die grond doorverkopen, lees dan onze gids over bouwgrond verkopen en vergelijk de vraagprijs met de grondprijs in je gemeente. Staat er nog een gebouw op het perceel, dan kun je via Certiloket nagaan welke attesten je bij de verkoop nodig hebt.
Krijg je registratierechten terug als je de grond binnen 2 jaar verkoopt?
Ja, in Vlaanderen kun je drie vijfde van het verkooprecht terugvragen als je een goed dat tegen 12% gekocht is, binnen twee jaar na de aankoopakte bij authentieke akte wederverkoopt (art. 3.6.0.0.6, §2 VCF). Grond valt daaronder volgens vlaanderen.be (2026).
Op een perceel van € 150.000 waarvoor je € 18.000 verkooprecht betaalde, gaat het dus om maximaal € 10.800 die je kunt terugvragen. Verkoop je goedkoper dan je kocht, dan krijg je de belasting op het verschil niet terug. De termijn loopt vanaf de datum van de authentieke akte van aankoop, niet vanaf het compromis; bij een opschortende voorwaarde telt de datum waarop die vervuld is. Het verzoek dien je in binnen vijf jaar vanaf 1 januari van het jaar waarin het recht op teruggave ontstaan is (art. 3.6.0.0.6, §2 VCF).
Laat vooraf ook de andere gevolgen van een snelle doorverkoop nakijken. Op de pagina bouwgrond verkopen vind je waar je als verkoper op moet letten. Dit is geen regeling om op te plannen, maar een vangnet als je plannen veranderen.
Hoe en wanneer betaal je de registratierechten op bouwgrond?
In Vlaanderen betaal je als koper de registratierechten op bouwgrond meestal via de notaris, bij de akte. Registreer je het compromis eerder, dan is de belasting onmiddellijk verschuldigd door wie registreert (vlaanderen.be, 2026).
- Compromis. Het verkooprecht is verschuldigd vanaf de verkoopovereenkomst, maar wordt pas geheven bij de registratie. Bij een opschortende voorwaarde, bijvoorbeeld het verkrijgen van een lening of vergunning, wordt het pas opeisbaar als de voorwaarde vervuld is.
- Registratietermijn. Een onderhandse overeenkomst over een onroerend goed registreer je binnen 4 maanden, een notariële akte binnen 15 dagen. Te laat betekent volgens vlaanderen.be (2026) een belastingverhoging van 20%.
- Afrekening. Bij een notariële akte gaat de afrekening naar het notariskantoor. Uitstel van betaling krijg je niet, een afbetalingsplan kun je wel vragen.
- Controle. Ligt de overeengekomen waarde lager dan de verkoopwaarde, dan zijn aanvullende rechten mogelijk.
| Tekort op de aangegeven waarde | Belastingverhoging op de aanvullende rechten |
|---|---|
| Minder dan 10% | Geen |
| 10% tot 25% | 5% |
| 25% tot 50% | 10% |
| 50% tot 100% | 15% |
| Vanaf 100% | 20% |
Dat zijn de percentages van de Vlaamse Belastingdienst (2026). Bij prijsbewimpeling, een deel van de prijs verzwijgen, geldt een boete van 100% van de aanvullende rechten, en koper en verkoper kunnen ook strafrechtelijke sancties oplopen. Een eerlijke prijs in de akte is dus ook fiscaal de veiligste keuze.
Lees ook
Veelgestelde vragen
Betaal je 12% registratierechten op elke bouwgrond in Vlaanderen?
Krijg ik het tarief van 2% als ik op mijn bouwgrond mijn enige woning bouw?
Kan ik registratierechten meenemen naar een bouwgrond?
Betaal je registratierechten op de bouwkost van je nieuwbouw?
Telt de makelaarscommissie mee voor de registratierechten?
Worden de registratierechten op bouwgrond in 2027 hoger?
Wat als ik de bouwgrond binnen twee jaar weer verkoop?
Begin met een realistische waarde. Daarmee onderhandel je met een notaris, makelaar, koper of mede-eigenaar op basis van feiten.
Bereken gratis de waarde van je woningDuurt ongeveer 2 minuten. Je beslist zelf wat je met de schatting doet.Bronnen
- Vlaanderen.be: algemeen tarief in het verkooprecht
- Vlaanderen.be: verlaagd tarief voor de aankoop van de enige eigen woning
- Vlaamse Codex Fiscaliteit, geconsolideerde tekst (Vlaamse Codex)
- Notaris.be: hoeveel belastingen betaal je wanneer je een woning of grond koopt in Vlaanderen? (2025)
- Notaris.be: wanneer betaal je btw bij de aankoop van een woning?
- Vlaanderen.be: meeneembaarheid van het verkooprecht
- Vlaanderen.be: btw of registratierechten bij aankoop van een woning of bouwgrond
- Vlaanderen.be: belastbare grondslag van het verkooprecht
- Vlaanderen.be: registratie van de akte
- Vlaanderen.be: de verkoopovereenkomst
- Vlaanderen.be: betaling van de registratiebelasting
- Vlaanderen.be: belastingverhogingen in de registratiebelasting
- Vlaanderen.be: teruggave van het verkooprecht bij wederverkoop binnen 2 jaar
- Vlaanderen.be: het verkooprecht voor aankopen door beroepsverkopers
- Vlaanderen.be: btw-tarief van 6% bij renovatie en sloop en heropbouw
- Vlaamse Belastingdienst: standpunt 20052, begrip woning
- Vlaamse Belastingdienst: standpunt 26021, tarief van 3% in 2027
- Vlaamse Regering: ontwerp van programmadecreet begrotingsopmaak 2027 (28 oktober 2026)
- OVAM: de verkoop van een gebouw en het asbestattest
- Vlaanderen.be: EPC Bouw (Engelstalige pagina)
Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies. Voor je eigen dossier raadpleeg je een notaris of fiscalist.