Registratierechten terug naar 3% in 2027: wat betekent dat voor jouw aankoop?

Alle blogartikels

Stel: je hebt een rijwoning van 328.000 euro gevonden, de mediaanprijs in Vlaanderen. Teken je het compromis in december, dan betaal je 6.560 euro registratierechten. Teken je in januari, dan wordt dat waarschijnlijk 9.840 euro. De Vlaamse regering kondigde in de Septemberverklaring van 29 september 2026 aan dat het tarief voor de enige eigen woning van 2% terug naar 3% gaat. Op 1 oktober publiceerde de Vlaamse Belastingdienst al hoe de overgang zou verlopen. Wat staat vast, wat nog niet, en wat doe je als je de komende maanden wil kopen of verkopen?

Wat heeft de Vlaamse regering beslist?

In zijn Septemberverklaring van 29 september 2026 zei minister-president Matthias Diependaele dat "de budgettaire realiteit" de regering dwingt de registratierechten te verhogen naar 3%. Het gaat om het verlaagde tarief voor de aankoop van je enige eigen woning, dat op 1 januari 2025 van 3% naar 2% was gezakt. Die verlaging kostte de Vlaamse begroting volgens Batibouw ongeveer 190 miljoen euro per jaar.

De verhoging geldt alleen voor het verlaagde tarief. Wie een tweede woning, een investeringspand of bouwgrond koopt, betaalt in Vlaanderen al 12%. Daar verandert de aankondiging niets aan.

Telt de datum van het compromis of van de akte?

Normaal bepaalt de datum van de verkoopovereenkomst welk tarief je betaalt. In de praktijk is dat meestal de datum van het compromis, de onderhandse verkoopovereenkomst die je vóór de notariële akte tekent. De Vlaamse Belastingdienst bevestigt dat in zijn standpunt van 1 oktober 2026:

Die derde regel is de valkuil. Bij gekruiste opties beloven koper en verkoper elkaar te kopen en te verkopen, maar de verkoop zelf komt pas bij de akte tot stand. Volgens de Belastingdienst is dat geen verkoopovereenkomst voor de overgangsregeling. Wie op die manier werkt, valt dus onder 3% als de akte in 2027 volgt.

Let ook op een compromis met opschortende voorwaarden, zoals een financieringsclausule. Het standpunt zegt daar volgens de samenvattingen die we vonden niets specifieks over. Vraag je notaris hoe hij die voorwaarde formuleert als je compromis in december valt en je bank pas in januari beslist.

Hoeveel meer betaal je? Rekenvoorbeelden per provincie

Het verschil is altijd 1% van de aankoopprijs. Om je een idee te geven, rekenen we met de mediaanprijzen van Statbel uit het tweede kwartaal van 2026, de meest recente officiële cijfers:

Per provincie loopt het verschil op met de prijs. Een huis in Vlaams-Brabant kost je ruim 1.000 euro meer extra dan een huis in West-Vlaanderen:

Indicatief, zonder de vermindering voor een bescheiden woning. Mediaanprijzen: Statbel, tweede kwartaal 2026.

Twee kanttekeningen. Ten eerste betaal je registratierechten in de praktijk met eigen geld: banken financieren doorgaans de aankoopprijs, niet de aankoopkosten. Een extra 3.500 euro is dus 3.500 euro meer spaargeld dat je moet hebben op de dag van de akte. Ten tweede is het in verhouding minder dan het effect van de rente. Volgens de rentebarometer van Immotheker Finotheker lag de 20-jarige vaste rente eind september 0,63 procentpunt hoger dan een jaar eerder. Op een lening van 250.000 euro is dat ongeveer 80 euro per maand, of zo'n 19.000 euro over de looptijd. Wat je totale aankoop kost, reken je uit met de aankoopkosten-calculator.

Koper: nog vóór 31 december tekenen of wachten?

Ben je al op zoek, dan heb je in de praktijk twee paden. Allebei hebben ze een prijs.

Welk pad past bij jou?

Weet je nog niet wat je met jouw budget kunt kopen? De tool wat kan ik kopen rekent je leenkracht uit aan de huidige rente en toont in welke gemeenten je terechtkunt.

Koop je een woning die je moet renoveren? Het tarief van 1% voor een aankoop met een ingrijpende energetische renovatie bestaat sinds 1 januari 2025 niet meer. Je fiscale voordeel komt dus niet meer uit de renovatie. Laat de werken vóór je bod ramen met de renovatie-calculator, zodat je die 1% registratierechten afweegt tegen het echte bedrag.

Wat betekent dit als je wil verkopen?

Voor verkopers zijn de volgende drie maanden bijzonder. Kopers die nog aan 2% willen, moeten vóór 31 december een compromis tekenen. Wie nu een goed geprijsde woning aanbiedt, krijgt dus een groep kopers met een deadline.

• Een juiste vraagprijs telt meer dan ooit. Een koper met haast biedt snel op een woning die marktconform geprijsd is. Op een woning die duidelijk te duur is, biedt hij niet. Vertrek van een schatting op basis van de prijzen in jouw gemeente.
• Je attesten moeten klaarliggen. Zonder EPC-attest mag je niet adverteren. Bij de verkoop heb je ook een asbestattest nodig (woningen van vóór 2001), een keuring van de elektrische installatie en een bodemattest. Ontbreekt er iets in december, dan verlies je de koper die nog vóór nieuwjaar wil tekenen. Vraag de verplichte attesten in één aanvraag aan bij Certiloket, zodat je dossier compleet is vóór de drukte.
• Na 1 januari verandert de markt. Verwacht volgens Goeyvaerts een dip in het aantal verkopen. Wie toch in 2027 verkoopt, rekent beter op een langere verkooptermijn en kopers die het extra procent willen terugonderhandelen.

Ben je zelf een doorstromer, die verkoopt en tegelijk een nieuwe woning koopt? Dan speelt de deadline aan beide kanten. Ons artikel over eerst kopen of eerst verkopen zet de opties en het overbruggingskrediet op een rij.

De voorwaarden voor het verlaagde tarief

Of het nu 2% of 3% is: het verlaagde tarief krijg je alleen als je aan de voorwaarden voldoet. Voldoe je daar niet aan, dan betaal je 12%. De belangrijkste:

• Je koopt als natuurlijke persoon en in volle eigendom. Voor verkoopovereenkomsten vanaf 1 januari 2026 zijn de voorwaarden verstrengd, onder meer voor gesplitste aankopen.
• Je hebt op de datum van de akte geen andere woning of bouwgrond in volle eigendom, in België of in het buitenland. Heb je die nog wel, dan moet je ze binnen een bepaalde termijn verkopen. Vraag je notaris welke termijn voor jou geldt.
• Je laat je binnen drie jaar na de akte inschrijven op het adres van de woning.
• Voor een bescheiden woning (tot 220.000 euro, of 240.000 euro in de kernsteden en de Vlaamse Rand) krijg je vandaag een extra vermindering van 1.867 euro. Of die vermindering bij de overgang naar 3% hetzelfde blijft, staat nog niet in de aangekondigde teksten.

Ter vergelijking: in Wallonië geldt ook 3% voor de enige eigen woning. In Brussel betaal je 12,5%, met een vrijstelling op de eerste 200.000 euro voor woningen tot 600.000 euro. Ook met 3% blijft Vlaanderen dus in de buurt van het laagste tarief van het land. Een volledig overzicht van de tarieven vind je in ons overzicht van de registratierechten in Vlaanderen.

Vijf fouten rond de overgang naar 3%

1. Gekruiste opties tekenen in plaats van een compromis. Volgens de Belastingdienst telt dat niet als verkoopovereenkomst. Je betaalt 3% als de akte in 2027 valt.
2. Denken dat de aktedatum beslist. Je hoeft niet vóór nieuwjaar bij de notaris te passeren. Een echt compromis vóór 31 december volstaat volgens het huidige standpunt.
3. In december overhaast tekenen. Een compromis is bindend. Wie tekent zonder financieringsclausule, zonder de attesten gelezen te hebben of zonder renovatieraming, riskeert veel meer dan 1%.
4. Vergeten dat de registratierechten uit je spaargeld komen. Bij een rijwoning van 328.000 euro gaat het in 2027 om 9.840 euro, plus het ereloon van de notaris en de kosten van de hypotheekakte. Reken het vooraf uit.
5. De aankondiging als wet lezen. Zolang het Vlaams Parlement het decreet niet gestemd heeft, kunnen de datum en de overgangsregel nog wijzigen. Volg het nieuws, of vraag het je notaris vlak voor je tekent.

Veelgestelde vragen

Wanneer stijgen de registratierechten naar 3%?

De Vlaamse regering kondigde de verhoging aan in de Septemberverklaring van 29 september 2026, vanaf 2027. De Vlaamse Belastingdienst gaat in zijn standpunt van 1 oktober 2026 uit van verkoopovereenkomsten vanaf 1 januari 2027. Het decreet moet nog door het Vlaams Parlement worden goedgekeurd.

Telt de datum van het compromis of van de notariële akte?

Volgens het standpunt van de Vlaamse Belastingdienst betaal je nog 2% als je uiterlijk op 31 december 2026 een compromis tekent, ook als de akte pas in 2027 volgt. Een wederzijdse aankoop- en verkoopbelofte (gekruiste opties) telt niet. Het standpunt geldt onder voorbehoud van een andere regeling in het decreet.

Hoeveel meer registratierechten betaal ik vanaf 2027?

Het verschil is 1% van de aankoopprijs. Voor een Vlaams huis aan de mediaanprijs van 355.691 euro (Statbel, tweede kwartaal 2026) gaat het om ongeveer 3.557 euro meer: 10.671 euro in plaats van 7.114 euro. Voor een appartement van 269.000 euro is het 2.690 euro meer.

Geldt de verhoging ook voor een tweede woning of een investering?

Nee. De verhoging gaat over het verlaagde tarief voor de enige eigen woning. Voor een tweede woning, een investeringspand of bouwgrond betaal je in Vlaanderen al 12%, en daar verandert de aankondiging niets aan.

Kan ik de registratierechten meefinancieren in mijn woonkrediet?

In de praktijk zelden. Banken financieren doorgaans de aankoopprijs en vragen dat je de aankoopkosten, waaronder de registratierechten, met eigen middelen betaalt. Reken bij een aankoop in 2027 dus met 1% meer spaargeld.

Begrippen

• Registratierechten (verkooprecht): de Vlaamse belasting die je als koper betaalt wanneer de aankoop van een woning wordt geregistreerd. Officieel heet het in Vlaanderen het verkooprecht.
• Compromis: de onderhandse verkoopovereenkomst tussen koper en verkoper. Ze is bindend. De notariële akte volgt doorgaans binnen vier maanden.
• Gekruiste opties: een wederzijdse aankoop- en verkoopbelofte. De verkoop komt pas tot stand bij de akte, en daarom telt ze niet voor de overgangsregeling.
• Standpunt van de Vlaamse Belastingdienst: hoe de administratie een regel toepast. Het bindt de Belastingdienst zelf, maar de decreetgever kan het anders regelen.
• Septemberverklaring: de jaarlijkse beleidsverklaring van de Vlaamse regering in het Vlaams Parlement, eind september, samen met het begrotingsakkoord.

Bronnen

• Vlaamse Regering, Septemberverklaring 2026 (29 september 2026)
• Vlaamse Belastingdienst, standpunt over het tarief van 2% bij een verkoopovereenkomst vóór 1 januari 2027 (1 oktober 2026), zoals samengevat door GSJ Advocaten en Aeacus
• VRT NWS, Vlaamse regering wil registratierechten weer optrekken naar 3 procent (29 september 2026), met reactie van Geert Goeyvaerts (KU Leuven)
• Batibouw, Vlaamse regering trekt registratierechten weer op naar 3 procent
• Vlaanderen.be, het verkooprecht bij de aankoop van de enige eigen woning
• Statbel, vastgoedprijzen, tweede kwartaal 2026, eigen bewerking (licentie CC BY 4.0)
• Immotheker Finotheker, rentebarometer, stand eind september 2026

Dit artikel is algemene informatie, geen fiscaal of juridisch advies. Alle bedragen zijn indicatief. Je notaris bevestigt welk tarief voor jouw aankoop geldt. Laatst gecontroleerd op 11 oktober 2026; we werken het artikel bij zodra het decreet gestemd is.