Erfenis gratis doorschuiven naar je kinderen in Vlaanderen

Bijgewerkt op 16 oktober 2026 · Huisprijzen.be redactie

Erfenis gratis doorschuiven naar kinderen of kleinkinderen: in 2024 ontvingen 2.212 Vlamingen zo'n schenking, voor gemiddeld 169.000 euro per stuk, volgens cijfers van de Vlaamse Belastingdienst die VRT NWS in juni 2025 publiceerde. Dat is de zogenaamde doorgeefschenking, die de Vlaamse Belastingdienst officieel de "vrijstelling van schenkbelasting bij erfenissprong" noemt. De reden dat het nu speelt: erfgenamen zijn gemiddeld 73 jaar als ze doorgeven en de ontvangers 43, volgens dezelfde cijfers. Op dat moment hebben kinderen het geld vaak nodig voor een eerste of betere woning. Maar "gratis" klopt alleen onder strikte voorwaarden, en het is iets helemaal anders dan een erfenis verwerpen.

Erfenis gratis doorschuiven: wat is het precies?

Een erfenis gratis doorschuiven is in Vlaanderen een schenking aan je afstammelingen binnen het jaar na het overlijden, waarbij de schenkbelasting wordt verminderd met de betaalde erfbelasting, volgens de Vlaamse Belastingdienst (2026). Is die erfbelasting hoger, dan betaal je geen schenkbelasting.

In de praktijk zijn er twee termen voor hetzelfde. Notarissen spreken van een doorgeefschenking; de Vlaamse Belastingdienst heeft het over de vrijstelling van schenkbelasting bij erfenissprong. De naam is verwarrend, want bij een erfenissprong via verwerping aanvaardt de ouder net niet. Bij deze regeling aanvaardt de ouder wél, betaalt hij erfbelasting en schenkt hij daarna door.

De regeling bestaat voor overlijdens na 1 september 2018. Het opzet is dat er geen dubbele belasting wordt betaald op hetzelfde vermogen dat een generatie verder gaat. Daarom noemen we de regeling ook niet "zomaar gratis": er wordt al belasting betaald, alleen één keer in plaats van twee keer.

Welke voorwaarden stelt de Vlaamse Belastingdienst?

De Vlaamse Belastingdienst (2026) vraagt een notariële schenking binnen het jaar na het overlijden, zonder termijn of opschortende voorwaarde, door een erfopvolger die belast werd aan het tarief in rechte lijn of tussen partners, en effectief erfbelasting betaalde in Vlaanderen.

Geld of effecten mag je schenken uit om het even welk vermogen, ook als je een woning erfde, zolang de overige voorwaarden kloppen, blijkt uit de voorbeelden van de Vlaamse Belastingdienst. Omgekeerd werkt het niet: erfde je alleen geld, dan is de schenking van een woning uit je eigen vermogen niet vrijgesteld.

Aan wie kan je een erfenis doorschuiven?

Je kan een erfenis doorschuiven aan je eigen afstammelingen: je kinderen, en ook kleinkinderen, volgens notaris.be en de Vlaamse Belastingdienst (2026). Een schenking aan een broer, partner of vriend valt buiten deze vrijstelling.

Dat is wat de regeling nuttig maakt voor een generatie die zelf aan een eerste woning werkt. De Vlaamse Belastingdienst illustreert dit met een ouder die erft en doorgeeft aan een kleinkind van de overledene. Volgens VRT NWS (2025) hebben schenkers gemiddeld 73 jaar en ontvangers 43; van de kleinste schenking van 75 euro tot bijna 3 miljoen.

Wil je met het geld je kind helpen een woning te kopen, kijk dan ook wat die woning werkelijk kost met de aankoopkosten en de notariskosten.

Wanneer is een doorgeefschenking echt gratis?

Een doorgeefschenking is alleen gratis als de betaalde erfbelasting minstens even hoog is als de schenkbelasting die je anders zou betalen, want de schenkbelasting wordt enkel verminderd met de al betaalde erfbelasting, volgens de Vlaamse Belastingdienst (2026).

Voorbeelden van de Vlaamse Belastingdienst (indicatief)

Deze cijfers komen rechtstreeks uit de voorbeelden op de site van de Vlaamse Belastingdienst, als illustratie en niet als berekening voor jouw dossier. Bij je eigen dossier berekent de notaris de schenkbelasting en de vermindering. De tarieven zelf herhalen we hier niet; die vind je in de blog over successierechten en de gids over huis erven.

Wil je weten wat de geërfde woning waard is voor je een plan maakt, dan helpt een gratis schatting van de woning als vertrekpunt.

Erfenis doorschuiven of verwerpen: wat is het verschil?

Bij doorschuiven aanvaard je de erfenis, betaal je erfbelasting en schenk je daarna, terwijl je bij verwerpen de hele erfenis weigert en je kinderen rechtstreeks erven, volgens notaris.be. Dat zijn twee juridisch verschillende routes met andere gevolgen.

Hoe verwerpen praktisch werkt, staat in de gids over een erfenis verwerpen. De keuze is onomkeerbaar genoeg om ze vooraf met een notaris te bespreken: zijn je kinderen minderjarig en verwerp je namens hen, dan is de vrederechter nodig (notaris.be, 2024).

Hoe pak je een doorgeefschenking stap voor stap aan?

Je werkt in vijf stappen: de nalatenschap aanvaarden, de aangifte indienen, de schenking kiezen, de notaris de akte laten opmaken met de vrijstelling erin, en de hele timing binnen het jaar bewaken, volgens de voorwaarden van de Vlaamse Belastingdienst (2026).

1. Aanvaard de erfenis. Neem eerst de beslissing of je wil aanvaarden, en doe geen daden die dat ongewild vastleggen als je nog twijfelt.
2. Dien de aangifte van nalatenschap in. Bij overlijden in België binnen vier maanden (Vlabel, 2026). Details in wanneer een erfenis wordt uitbetaald.
3. Bepaal wat je doorgeeft. De hele erfenis of een deel, in geld of in een woning.
4. Laat de notaris de schenkingsakte opmaken, met uitdrukkelijk verzoek om de vrijstelling.
5. Bewaak de datum. Tussen het overlijden en de schenking moet minder dan één jaar liggen.

Let op de timing met de aanslag: die volgt normaal binnen drie maanden na de aangifte, en de betaaltermijn is twee maanden (Vlabel, 2026). Omdat de regeling vereist dat er effectief erfbelasting geheven en betaald is, vraag je aan je notaris hoe dat in jouw dossier binnen het jaar past.

Wat zijn de nadelen van een erfenis doorschuiven?

De nadelen zijn dat de schenking definitief is, dat je zelf eerst de erfbelasting moet dragen en dat de vrijstelling alleen geldt als je alle voorwaarden haalt. Bovendien kan een onvoorzichtige schenking je eigen kinderen ongelijk behandelen.

• Je geeft het definitief weg. Ook een schenking aan je kind kan je later niet zomaar terugdraaien.
• Eerst betalen, dan doorgeven. De erfbelasting betaal je zelf, ook als de woning niet meteen wordt verkocht.
• Korte termijn. Eén jaar lijkt lang, maar de aangifte en de aanslag nemen er al een groot stuk van in beslag.
• Gelijke behandeling. Schenk je aan één kind, dan kan dat bij je eigen overlijden meetellen in de verdeling tussen je kinderen.
• Geen vrijstelling van andere kosten. De notariële akte, en bij onroerend goed de schenkingsakte zelf, kosten geld.

Eerlijkheidshalve: een woning doorgeven in onverdeeldheid met broers of zussen is ook niet altijd eenvoudig. Lees vooraf hoe de verdeling van een erfenis werkt en wat mede-eigendom vraagt.

Welke vijf fouten worden het vaakst gemaakt?

De vijf meest gemaakte fouten zijn de vrijstelling niet vragen in de akte, de termijn van één jaar missen, doorschenken zonder eerst erfbelasting te betalen, doorschuiven verwarren met verwerpen en een woning schenken die niet uit de nalatenschap komt.

1. De vrijstelling niet uitdrukkelijk vragen. Staat ze niet in de akte, dan voldoe je niet aan de voorwaarde (Vlabel, 2026).
2. De termijn overschrijden. Tussen overlijden en schenking moet minder dan één jaar zitten. De termijn loopt, ook als de familie nog in de rouw is.
3. Vergeten dat de erfbelasting effectief betaald moet zijn. Bespreek met je notaris hoe dat in de timing past.
4. Verwerpen en doorschuiven door elkaar halen. Wie verwerpt, kan niet meer doorschenken, want die heeft niets geërfd.
5. Een woning schenken die niet uit de erfenis komt. Dat geeft geen vrijstelling, zoals voorbeeld 5 van de Vlaamse Belastingdienst toont.

Gaat je kind de geschonken woning renoveren, dan kan het tot 3 gratis offertes voor dakwerken vergelijken en die kosten meenemen in zijn budget.

Wat betekenen de belangrijkste begrippen?

De termen rond deze regeling lijken op elkaar, maar betekenen iets anders. Deze korte woordenlijst helpt je een gesprek met de notaris goed voor te bereiden; de betekenissen komen uit het Burgerlijk Wetboek en de pagina's van de Vlaamse Belastingdienst (2026).

• Erfenissprong: een generatie wordt overgeslagen, door verwerping of via deze doorgeefschenking.
• Doorgeefschenking: de notariële schenking van wat je erfde, binnen het jaar, met vermindering van schenkbelasting.
• Plaatsvervulling: afstammelingen komen in de plaats van een erfgenaam die verworpen heeft of vooroverleden is (art. 4.13 BW).
• Aanwas: het deel van een verwerper gaat naar de andere erfgenamen van dezelfde graad (art. 4.45 BW).
• Erfopvolger: wie erft en dus erfbelasting verschuldigd is.

Verkoopt je kind de geschonken woning later, dan is een EPC met een vrijblijvende offerte aanvragen de eerste stap in de verkoop, gevolgd door de andere attesten.

Klaar om het gesprek over de erfenis te voeren?

De regeling heeft veel voorwaarden en je hebt maar één jaar. Plan daarom kort na het overlijden een gesprek met je notaris, ook als je nog twijfelt. Maak ondertussen een overzicht van wat de erfenis bevat en wie wat nodig heeft.

Neem een actuele waarde van de woning mee, die je gratis kan laten bepalen via onze woningschatter. Heb je al besproken wie in jullie familie de erfenis het best kan gebruiken?

Lees ook

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Vlaamse Belastingdienst: vrijstelling van schenkbelasting bij erfenissprong
• Notaris.be: een stukje erfenis doorgeven aan je kinderen
• VRT NWS: recordaantal Vlamingen schuift erfenis gratis door (juni 2025)
• Vlaamse Belastingdienst: van overlijden tot betaling, stappenplan
• Notaris.be: hoe zit het met de erfenis van minderjarigen? (2024)
• Burgerlijk Wetboek, Boek 4: nalatenschappen, schenkingen en testamenten (Belgisch Staatsblad, 2022)

Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies. Voor je eigen dossier raadpleeg je een notaris of fiscalist.