Bijgewerkt op 1 november 2026 · Huisprijzen.be redactie
Een erfenis verwerpen is de formele verklaring bij een notaris waarmee je afstand doet van alles wat je uit een nalatenschap zou krijgen, bezittingen én schulden. De wet is duidelijk: niemand is verplicht een nalatenschap te aanvaarden (art. 4.34 Burgerlijk Wetboek). Schrijf dus geen geld over van de rekening van de overledene voor je een keuze hebt gemaakt.
In het kort
- Verwerpen gebeurt sinds 2018 uitsluitend bij de notaris, in een authentieke akte (art. 4.44 BW).
- Je hebt in theorie 30 jaar (art. 4.36 BW), maar één daad van erfgenaam kan al als aanvaarding gelden.
- Na verwerping schuift je deel door: je kinderen via plaatsvervulling, of je mede-erfgenamen als je geen kinderen hebt.
- Is de nalatenschap klein, dan kan het kosteloos; anders betaal je een ereloon van 211 euro (notaris.be, sinds 2024).
Erfenis verwerpen in België: hoe gaat dat in zijn werk?
In België verwerp je een erfenis met een verklaring bij een notaris, in een authentieke akte, die binnen vijftien dagen wordt ingeschreven in het Centraal Erfrechtregister, volgens artikel 4.44 van het Burgerlijk Wetboek (2022). Sinds 2018 kan dat niet meer op de griffie.
- Doe niets dat op aanvaarding kan wijzen. Neem geen goederen mee en haal geen geld van de rekening van de overledene.
- Maak een afspraak bij een notaris naar keuze. Breng je identiteitskaart mee en de gegevens van de overledene.
- Laat de verklaring van verwerping opstellen. De notaris legt ze vast in een authentieke akte.
- De notaris schrijft de verwerping in in het Centraal Erfrechtregister, beheerd door Fednot.
- Bewaar een kopie. Volgens notaris.be (2025) volstaat een kopie van de akte om schuldeisers af te wimpelen.
Verwerpen kan pas nadat de erfenis is opengevallen, dus na het overlijden. Vooraf afstand doen via een belofte aan broers of zussen heeft die rechtsgevolgen niet.
Erfenis weigeren of verwerpen: is er een verschil?
Erfenis weigeren is de gewone term en erfenis verwerpen de juridische: het gaat om dezelfde stap, en die moet in België altijd bij de notaris gebeuren, want verwerping wordt niet vermoed (art. 4.44 BW, 2022).
Een erfgenaam heeft drie mogelijkheden, die je samen met je notaris afweegt.
| Keuze | Wat krijg je? | Schulden |
|---|---|---|
| Zuiver aanvaarden | Alles uit de nalatenschap | Je staat in voor alle schulden, ook met je eigen vermogen |
| Aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving | Wat overblijft na vereffening | Beperkt tot wat de erfenis waard is |
| Verwerpen | Niets, ook geen persoonlijke spullen | Geen schulden van de overledene |
Twijfel je over wat er in de nalatenschap zit, dan raadt notaris.be (2026) het voorrecht van boedelbeschrijving aan: de notaris maakt dan een inventaris van bezittingen en schulden.
Wat zijn de gevolgen van een erfenis verwerpen?
Wie een erfenis verwerpt, wordt geacht nooit erfgenaam te zijn geweest (art. 4.39 BW, 2022). Je krijgt geen goederen en schuldeisers van de overledene kunnen niet meer bij jou aankloppen, volgens notaris.be (2025).
De gevolgen reiken verder dan de schulden:
- Je kan geen enkel goed uit de nalatenschap meer opeisen, ook geen foto's of herinneringen (notaris.be, 2025).
- Je verwerpt de hele nalatenschap, niet een deel ervan.
- Benadeelt je verwerping je eigen schuldeisers, dan kunnen die zich door de rechter laten machtigen om in jouw plaats te aanvaarden, tot het bedrag van hun vordering (art. 4.46 BW).
- Je eigen schulden blijven gewoon van jou; die vallen niet weg door een verwerping.
Erfbelasting betaal je niet op wat je niet erft; degene die na jou erft, betaalt op wat hij of zij zelf krijgt. De tarieven vind je in de blog over successierechten bij het erven van een woning.
Welke termijn heb je om een erfenis te verwerpen?
Het recht om een erfkeuze te maken verjaart na dertig jaar vanaf het overlijden, volgens artikel 4.36 van het Burgerlijk Wetboek (2022). In de praktijk is die termijn veel korter, omdat een kleine daad al als aanvaarding kan gelden.
| Termijn | Bron | Wat betekent het? |
|---|---|---|
| 30 jaar | Art. 4.36 BW | Verjaring van het recht om te kiezen |
| 3 maanden | Art. 4.37 §2 BW | Termijn om de boedelbeschrijving op te maken |
| 40 dagen | Art. 4.37 §2 BW | Beraad over de erfkeuze, na de boedelbeschrijving |
| 15 dagen | Art. 4.44 BW | Inschrijving van de verwerping in het erfrechtregister |
Een daad waaruit aanvaarding blijkt en die alleen een erfgenaam mag stellen, geldt als stilzwijgende aanvaarding (art. 4.41 BW). Daden van louter bewaring of voorlopig beheer vallen daar niet onder. Notaris.be (2025) waarschuwt dat zelfs het overschrijven van een klein bedrag van de rekening van de overledene zo kan worden uitgelegd.
Wie goederen verbergt of te kwader trouw iets verzwijgt, pleegt heling, verliest het recht om te verwerpen en blijft zuiver erfgenaam (art. 4.48 BW). Heb je verworpen, dan kan je alsnog aanvaarden zolang niemand anders heeft aanvaard en de verjaring niet is ingetreden (art. 4.47 BW).
Wie erft als je een erfenis verwerpt?
Als je een erfenis verwerpt, gaan je kinderen via plaatsvervulling in jouw plaats staan; heb je geen kinderen, dan wast je deel aan bij de andere erfgenamen van dezelfde graad, volgens artikel 4.13 en 4.45 van het Burgerlijk Wetboek (2022).
Plaatsvervulling
Je kinderen erven hetzelfde deel dat jij zou gekregen hebben, verdeeld per staak (art. 4.15 BW). Ook zij moeten dan zelf kiezen of ze aanvaarden. Zijn ze minderjarig, dan gelden strenge regels: de ouder die namens een kind wil verwerpen, heeft de machtiging van de vrederechter nodig en moet die keuze verantwoorden (notaris.be, 2024).
Omgekeerd kan je de plaats vervullen van iemand wiens eigen nalatenschap je hebt verworpen (art. 4.13 §2 BW). Heb je de erfenis van je vader verworpen, dan kan je bij de erfenis van je grootmoeder alsnog in zijn plaats komen.
Wil je bewust je kinderen laten erven?
Dat is de zogenaamde erfenissprong: je verwerpt en je kinderen erven rechtstreeks. Het is iets anders dan schenken na aanvaarding. Het verschil met die Vlaamse regeling lees je in erfenis gratis doorschuiven naar je kinderen.
Erfenis verwerpen: tot welke graad schuiven erfgenamen op?
Na een verwerping schuift de erfenis door binnen de orden, tot en met de vierde graad; verwanten van verder dan de vierde graad erven niet, behalve via plaatsvervulling (art. 4.11 §6 BW, 2022). Als niemand aanvaardt, kan de nalatenschap uiteindelijk aan de Staat vervallen.
- Eerste orde: kinderen, daarna hun afstammelingen.
- Tweede orde: ouders, broers en zussen en hun afstammelingen.
- Derde orde: grootouders en andere ascendenten.
- Vierde orde: ooms, tantes, neven en nichten, tot de vierde graad.
Bij een schuldenerfenis betekent dit dat iedereen in de rij zelf naar de notaris moet om te verwerpen. Verwerp je, breng dan ook je kinderen en mede-erfgenamen op de hoogte: niemand verwerpt automatisch mee. Wie overlijdt zonder gekozen te hebben, geeft die keuze door aan zijn eigen erfgenamen (art. 4.35 BW).
Wat kost een erfenis verwerpen bij de notaris?
Sinds 1 januari 2024 geldt voor een verwerping een ereloon van 211 euro volgens notaris.be, en die kan hoger uitvallen door een volmacht of inventaris. Is het nettoactief van de hele nalatenschap volgens je eigen kennis niet hoger dan de wettelijke grens (art. 4.44 BW), dan kan je kosteloos verwerpen.
Die grens bedraagt volgens notaris.be sinds 1 augustus 2026 6.664,95 euro na aftrek van alle schulden; tot dan was dat 6.093,20 euro. Ze wordt om de drie jaar geïndexeerd en je verklaart ze op eer in de akte (art. 4.44 BW). De inschrijving in het erfrechtregister is in dat geval gratis.
Volgens notaris.be verwierpen 57.742 Belgen in 2025 een erfenis, van wie 49.802 kosteloos. Meerdere erfgenamen kunnen hun verklaring soms in één akte opnemen, wat de kosten kan drukken.
Verwerpen of toch aanvaarden bij een geërfde woning?
Een geërfde woning maakt een erfenis zelden negatief, maar je kan het niet beoordelen zonder de waarde en de schulden te kennen. Aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving beschermt je wanneer de balans onduidelijk is, volgens notaris.be (2026).
Laat daarom vóór je beslist een schatting van de woning maken en vraag je notaris om een overzicht van de schulden. Besluiten jij en je mede-erfgenamen uiteindelijk te verkopen, dan is deze gids over een huis verkopen de volgende stap, en dan kan je voor het verplichte EPC-attest een vrijblijvende offerte aanvragen. Staat de woning er slecht bij en overweeg je haar te houden, dan kan je tot 3 gratis offertes voor de werken vergelijken voor je de knoop doorhakt.
Een schatting van de woning geeft je een basis om met de notaris de balans op te maken.
Bereken gratis de waarde van je woningDuurt ongeveer 2 minuten. Je beslist zelf wat je met de schatting doet.Lees ook
Veelgestelde vragen
Hoe lang heb je om een erfenis te verwerpen?
Kan je een erfenis verwerpen zonder notaris?
Wie erft als ik mijn erfenis verwerp?
Tot welke graad erven familieleden bij een verwerping?
Is een erfenis verwerpen gratis?
Kan ik een verwerping ongedaan maken?
Begin met een realistische waarde. Daarmee onderhandel je met een notaris, makelaar, koper of mede-eigenaar op basis van feiten.
Bereken gratis de waarde van je woningDuurt ongeveer 2 minuten. Je beslist zelf wat je met de schatting doet.Bronnen
- Burgerlijk Wetboek, Boek 4: nalatenschappen, schenkingen en testamenten (Belgisch Staatsblad, 2022)
- Notaris.be: wat moet je doen na een overlijden?
- Notaris.be: in 2025 verwierpen bijna 58.000 Belgen een erfenis (2026)
- Notaris.be: al ruim 26.000 Belgen verwierpen dit jaar gratis een erfenis (2025)
- Notaris.be: kosten verwerpen of beneficiair aanvaarden, indexering vanaf 1 augustus 2026
- Notaris.be: hoe zit het met de erfenis van minderjarigen? (2024)
Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies. Voor je eigen dossier raadpleeg je een notaris of fiscalist.