Bijgewerkt op 7 november 2026 · Huisprijzen.be redactie
Bij een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik schenken ouders de naakte eigendom van hun woning aan de kinderen en houden ze zelf het vruchtgebruik. Ze blijven er wonen of ontvangen de huur. Bij hun overlijden worden de kinderen volle eigenaar.
In het kort
- Schenkbelasting onroerend goed in rechte lijn in Vlaanderen: 3%, 9%, 18% en 27% per schijf (tot €150.000, €250.000, €450.000 en daarboven).
- Bij voorbehoud van vruchtgebruik betaal je de schenkbelasting op de waarde van de volle eigendom.
- Voordeel: bij overlijden dooft het vruchtgebruik uit zonder erfbelasting op de woning.
- Nadeel: de schenking is definitief. Ouders kunnen niet meer alleen beslissen om te verkopen.
Schenking onroerend goed met vruchtgebruik: tarieven
Voor een schenking van onroerend goed in rechte lijn (ouders aan kinderen) en tussen partners gelden in Vlaanderen deze tarieven per begiftigde:
| Schijf | Rechte lijn en partners | Anderen |
|---|---|---|
| Tot €150.000 | 3% | 10% |
| €150.000 tot €250.000 | 9% | 20% |
| €250.000 tot €450.000 | 18% | 30% |
| Boven €450.000 | 27% | 40% |
Bij een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik wordt de belasting berekend op de waarde van de volle eigendom, ook al krijgen de kinderen voorlopig alleen de naakte eigendom. Het voordeel komt later: wanneer de ouder overlijdt, dooft het vruchtgebruik uit en is er op de woning geen erfbelasting meer verschuldigd.
Huis schenken aan kinderen met vruchtgebruik: voor- en nadelen
| Voordelen | Nadelen |
|---|---|
| Ouders blijven wonen of houden de huur | Onherroepelijk: de woning is niet meer van de ouders |
| Schenkbelasting is vaak lager dan de erfbelasting later | Verkopen of herfinancieren kan enkel met akkoord van de kinderen |
| De waarde wordt vastgeklikt op de dag van de schenking | Problemen bij scheiding, schulden of overlijden van een kind |
Notarissen voegen vaak clausules toe, zoals een beding van conventionele terugkeer (als het kind vóór de ouder overlijdt) of een verbod om te vervreemden zonder akkoord. Lees ook huis schenken aan kinderen.
Gratis online schatting op basis van echte verkoopprijzen in jouw gemeente (Statbel). Je krijgt een realistische prijsvork, geen opgeklopte waarde.
Bereken gratis de waarde van je woningDuurt ongeveer 2 minuten. Je beslist zelf wat je met de schatting doet.Successierechten en vruchtgebruik na de schenking
Door de schenking zit de woning niet meer in de nalatenschap van de ouder. Bij het overlijden van de vruchtgebruiker dooft het vruchtgebruik uit en worden de kinderen volle eigenaar. Daarop is in principe geen erfbelasting verschuldigd, omdat de schenkbelasting al op de volle eigendom werd betaald.
Eén aandachtspunt: bij onroerende schenkingen is de schenkbelasting definitief betaald, ook als de schenker kort nadien overlijdt. Er is dus geen termijn van drie jaar zoals bij niet-geregistreerde roerende schenkingen.
Schenking met vruchtgebruik en het vergiftigd geschenk
De term vergiftigd geschenk gaat niet over een woning, maar over een schenking van geld of beleggingen met voorbehoud van een (quasi-)vruchtgebruik: de schenker mag het geld blijven gebruiken, en bij zijn overlijden hebben de begiftigden een vordering op de nalatenschap (de restitutieschuld). Over de fiscale behandeling van die constructie hebben de Vlaamse Belastingdienst en de rechtspraak de voorbije jaren verschillende standpunten ingenomen. Overweeg je dit, laat je dan begeleiden door een notaris of fiscalist.
Ook bij een schenking van een woning kan een asbestattest nodig zijn, en de notaris vraagt stedenbouwkundige en bodeminformatie op. Via Certiloket vraag je de nodige vastgoedattesten in één keer aan.
Vraag je vastgoedattesten aanWaarde van het vruchtgebruik bij een schenking
Wil je weten welk deel van de woning nog bij de ouder blijft? Het fiscale vruchtgebruik volgt de leeftijdstabel: 4% × coëfficiënt. Een schenker van 66 tot 70 jaar behoudt een vruchtgebruik van 32%. Reken het uit met de rekentool vruchtgebruik berekenen.
Lees ook
Veelgestelde vragen
Hoeveel schenkbelasting betaal je op een woning van €300.000 aan één kind?
Mag ik nog verkopen na een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik?
Kan ik de schenking terugdraaien?
Begin met een realistische waarde. Daarmee onderhandel je met een notaris, makelaar, koper of mede-eigenaar op basis van feiten.
Bereken gratis de waarde van je woningDuurt ongeveer 2 minuten. Je beslist zelf wat je met de schatting doet.Bronnen
- Vlaamse Belastingdienst: schenkbelasting
- Wikifin (FSMA): hoe berekent de fiscus de waarde van vruchtgebruik en naakte eigendom
- Notaris.be: erven en schenken
Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies. Voor je eigen dossier raadpleeg je een notaris of fiscalist.