Bijgewerkt op 28 oktober 2026 · Huisprijzen.be redactie
Een tuinhuis zonder vergunning is in Vlaanderen een vrijstaand bijgebouw dat vergunningsvrij mag worden geplaatst als het voldoet aan alle voorwaarden van artikel 2.1, 11° en artikel 2.2 van het Vrijstellingenbesluit van 16 juli 2010. De belangrijkste grenzen zijn maximaal 40 vierkante meter per goed, maximaal 3,5 meter hoog en binnen een straal van 30 meter van de woning. Er staat geen aparte regel voor het woord tuinhuis in het besluit: het valt onder de vrijstaande, niet voor verblijf bestemde bijgebouwen.
In het kort
- Maximaal 40 m² per goed, alle bestaande vrijstaande bijgebouwen inbegrepen (art. 2.1, 11° Vrijstellingenbesluit).
- Maximaal 3,5 meter hoog, en volledig binnen 30 meter van de woning.
- Afstand: minstens 3 meter in de zijtuin, minstens 1 meter in de achtertuin, of tegen een bestaande scheidingsmuur in de achtertuin.
- De vrijstelling geldt niet in ruimtelijk kwetsbaar gebied, behalve parkgebied.
- De woning moet hoofdzakelijk vergund of vergund geacht zijn, en het tuinhuis mag niet voor verblijf dienen.

Hoe groot mag een tuinhuis zijn zonder vergunning?
Een tuinhuis zonder vergunning mag in Vlaanderen samen met alle bestaande vrijstaande bijgebouwen maximaal 40 vierkante meter per goed groot zijn en maximaal 3,5 meter hoog, volgens artikel 2.1, 11° Vrijstellingenbesluit (versie 2026).
| Voorwaarde | Grens |
|---|---|
| Totale oppervlakte per goed | Maximaal 40 m², met inbegrip van alle bestaande vrijstaande bijgebouwen |
| Hoogte | Maximaal 3,5 meter |
| Afstand tot de woning | Volledig binnen een straal van 30 meter van de hoofdzakelijk vergunde of vergund geachte woning |
| Zijtuin | Minstens 3 meter van de perceelsgrens |
| Achtertuin | Minstens 1 meter van de perceelsgrens, of tegen een bestaande scheidingsmuur die niet wordt gewijzigd |
| Hemelwater | Niet afgevoerd van het eigen terrein |
| Bestemming | Niet voor verblijf bestemd |
Voorbeeld (indicatief). Je hebt al een vrijstaande garage van 28 m² en een carport van 8 m². Samen is dat 36 m². Er blijft dus nog 4 m² over voor een tuinhuis. Een tuinhuis van 12 m² kan in die situatie niet zonder vergunning.
Waar mag je een tuinhuis zonder vergunning plaatsen?
Een tuinhuis zonder vergunning mag in Vlaanderen alleen in de zijtuin of achtertuin staan, volledig binnen 30 meter van de woning, met de vereiste afstanden tot de perceelsgrens (art. 2.1, 11° en 2.2, 1° Vrijstellingenbesluit). In de voortuin geldt deze vrijstelling niet.
De 30 meter rekent men vanaf de betrokken hoofdzakelijk vergunde of vergund geachte woning. Het hele tuinhuis moet binnen die straal liggen, niet alleen een hoek.
Plaats je het tegen een bestaande scheidingsmuur, dan mag dat alleen in de achtertuin en mag die muur niet gewijzigd worden. Afspraken met je buren vervangen die voorwaarden niet.
De regels over afstand in dit besluit staan los van de burgerrechtelijke regels over lichten en zichten of over de scheidingsmuur. Ook een vergunningsvrij tuinhuis kan dus een conflict geven met je buren.
Waar geldt de vrijstelling voor een tuinhuis niet?
De vrijstelling voor een tuinhuis geldt in Vlaanderen niet in ruimtelijk kwetsbaar gebied, parkgebied uitgezonderd (art. 2.2, 5° Vrijstellingenbesluit), en niet als de werken strijdig zijn met verordeningen of met de uitdrukkelijke voorwaarden van een vergunning (art. 1.3).
Volgens vlaanderen.be (2026) geldt de vrijstelling ook niet in:
- de strook van 5 meter vanaf de kruin van het talud van een waterloop;
- de erfdienstbaarheidszone langs grachten van algemeen belang of een afgebakende oeverzone;
- gebieden waar een BPA, RUP of verkavelingsvergunning jonger dan 15 jaar de werken niet toelaat, tenzij de gemeente dat plan op een lijst heeft gezet (art. 4.4.1, §3 VCRO).
Daarnaast is de gewestelijke hemelwaterverordening van toepassing. Bij beschermde monumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten, cultuurhistorische landschappen en archeologische sites gelden aparte regels, met een toelating van Onroerend Erfgoed (art. 1.2 Vrijstellingenbesluit).
Ligt de woning zelf niet hoofdzakelijk vergund, dan geldt de vrijstelling evenmin. Hoofdzakelijk vergund betekent bij woningen dat minstens 90 procent van het bruto-bouwvolume vergund of vergund geacht is (art. 4.1.1, 7° VCRO).
Bijgebouw zonder vergunning: wat telt mee en wat niet?
Bij een bijgebouw zonder vergunning telt in Vlaanderen elk vrijstaand bijgebouw op je goed mee voor de grens van 40 vierkante meter, dus ook een bestaande garage, berging of carport. Aangebouwde constructies vallen daar niet onder, maar zijn sinds 1 maart 2026 wel vergunningsplichtig.
- Telt mee: tuinhuis, berging, vrijstaande garage, carport.
- Telt niet mee voor de 40 m²: niet-overdekte constructies zoals een terras (eigen grens van 80 m² in zij- en achtertuin, art. 2.1, 8°).
- Niet onder deze vrijstelling: een bijgebouw om in te wonen, slapen of te verblijven, of een aanbouw tegen het hoofdgebouw.
Het Departement Omgeving bevestigt dat het oprichten van aangebouwde bijgebouwen sinds 1 maart 2026 niet langer meldingsplichtig is maar vergunningsplichtig. Een aanbouwveranda vereist dus een vergunning. Vrijstellingen voor terrassen en opslag staan in afzonderlijke punten van artikel 2.1.
Een schatting vertrekt van de toestand die vergund is. Gratis en vrijblijvend.
Bereken gratis de waarde van je woningDuurt ongeveer 2 minuten. Je beslist zelf wat je met de schatting doet.Moet je een tuinhuis melden bij de gemeente?
Een tuinhuis dat aan alle voorwaarden voldoet, moet je in Vlaanderen niet melden en er is geen vergunning voor nodig. De meldingsplicht voor kleine werken is sinds 1 maart 2026 grotendeels afgeschaft (wijziging Vrijstellingenbesluit en Meldingsbesluit, 2026).
Een gemeente kan alleen via een stedenbouwkundige verordening een vergunningsplicht invoeren voor handelingen op een limitatieve lijst van de Vlaamse Regering (art. 4.2.5 VCRO). Wil je zeker zijn, vraag het dan even na bij de dienst omgeving van je gemeente vóór je het tuinhuis bestelt.
Een stedenbouwkundig attest kan meer zekerheid geven over een gepland werk en is 2 jaar geldig (art. 5.3.1 VCRO), maar het leidt niet tot een vrijstelling van de vergunningsaanvraag.
Boete tuinhuis zonder vergunning: wat riskeer je?
Voor een tuinhuis zonder vergunning bestaat in Vlaanderen geen vast boetetarief. Volgens de VCRO kan zo'n overtreding een misdrijf zijn (tot 400.000 euro geldboete of een alternatieve bestuurlijke geldboete) of een inbreuk (50 tot 400.000 euro bestuurlijke geldboete), afhankelijk van de situatie.
| Situatie | Kwalificatie | Wettelijk kader |
|---|---|---|
| Tuinhuis zonder vergunning en buiten de vrijstelling | Stedenbouwkundig misdrijf | Art. 6.2.1 VCRO: 8 dagen tot 5 jaar cel en 26 tot 400.000 euro, of bestuurlijk 50 tot 2.000.000 euro |
| Vrijgesteld tuinhuis in strijd met een BPA, gemeentelijk RUP of verkaveling die niet op de gemeentelijke lijst staat | Stedenbouwkundige inbreuk | Art. 6.2.2, 6° VCRO: 50 tot 400.000 euro |
Dat zijn wettelijke maxima, geen richtprijzen. Daarnaast kan de overheid herstel opleggen, bijvoorbeeld het tuinhuis verplaatsen of afbreken. Lees meer op de gids over bouwovertredingen.
Wat als je tuinhuis niet aan de regels voldoet?
Voldoet je tuinhuis in Vlaanderen niet aan alle voorwaarden, dan heb je een omgevingsvergunning nodig. Staat het er al, dan kun je een regularisatie aanvragen, het tuinhuis aanpassen of verwijderen. Verjaring lost de onvergunde toestand niet op.
- Controleer alle voorwaarden uit de tabel hierboven en meet de afstanden op.
- Kun je het tuinhuis aanpassen zodat het wel voldoet? Dan is dat vaak de eenvoudigste oplossing.
- Vraag anders een regularisatievergunning aan.
- Bij een verkoop vermeld je de toestand aan de koper. Zie een huis verkopen met bouwovertreding.
Moet het tuinhuis verplaatst, verkleind of weggenomen worden, dan kun je via De Offertewinkel tot 3 gratis offertes voor het aanpassen van je tuinhuis opvragen. Bij verkoop bezorgt Certiloket je een vrijblijvende offerte om na te gaan welke attesten je nodig hebt.
Lees ook
Veelgestelde vragen
Hoe groot mag een tuinhuis zijn zonder vergunning?
Mag een tuinhuis op de perceelsgrens staan?
Mag een tuinhuis in de voortuin staan?
Heb ik een architect nodig voor een tuinhuis?
Wat is de boete voor een tuinhuis zonder vergunning?
Telt een carport mee voor de 40 m²?
Begin met een realistische waarde. Daarmee onderhandel je met een notaris, makelaar, koper of mede-eigenaar op basis van feiten.
Bereken gratis de waarde van je woningDuurt ongeveer 2 minuten. Je beslist zelf wat je met de schatting doet.Bronnen
- Vrijstellingenbesluit van 16 juli 2010, geconsolideerd (Vlaamse Codex)
- Vlaanderen.be: vrijstaande bijgebouwen
- Departement Omgeving: wijziging Vrijstellingenbesluit (2026)
- Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, geconsolideerde tekst (Justel, FOD Justitie)
- Besluit handelingen vrijgesteld van de medewerking van de architect (Vlaamse Codex)
Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies. Voor je eigen dossier raadpleeg je een notaris of fiscalist.