Hypotheekrente stijgt: zoveel koopkracht verlies je in jouw gemeente

De hypotheekrente is terug van weggeweest als spelbreker op de woningmarkt. Eind mei noteerde de gemiddelde vaste rente op 25 jaar 4,13% — het hoogste niveau in twaalf jaar — en op 11 juni verhoogde de Europese Centrale Bank haar depositorente voor het eerst sinds september 2023, van 2,00% naar 2,25%. Over het volledige tweede kwartaal kwam er volgens marktanalyses zo'n 0,35 procentpunt bij; sinds nieuwjaar loopt de teller op tot ruim 0,7 procentpunt.

Dat klinkt abstract, dus rekenden wij het om naar iets tastbaars: vierkante meters woning. Hoeveel woonruimte verliest een doorsnee Vlaams gezin door de rentestijging — en hoe verschilt dat per gemeente? De uitkomst loopt sterk uiteen: van amper 2,7 m² in Knokke-Heist tot bijna 11 m² in Menen.

Van rente naar vierkante meters: de rekensom

Neem een koppel met een netto-gezinsinkomen van €4.200 dat maximaal een derde daarvan aan de woonlast besteedt: €1.386 per maand. Begin 2026, aan een vaste rente van circa 3,45% op 20 jaar, financierde dat budget een lening van ongeveer €240.000. Aan de tarieven van juli — circa 4,20% — is dat nog €225.000. Hetzelfde gezin, hetzelfde inkomen, dezelfde bank: €15.000 minder leenkracht op een half jaar. Alleen al in het tweede kwartaal verdampte zo'n €7.000.

Die €15.000 betekent in elke gemeente iets anders, want de prijs per vierkante meter verschilt enorm. Deel het verlies door de lokale mediaanprijs per m² en je krijgt het aantal vierkante meters dat een koper vandaag minder kan betalen dan bij nieuwjaar.

Zoveel m² verlies je per gemeente

Het patroon is opvallend: hoe goedkoper de gemeente, hoe harder de rentestijging aankomt in vierkante meters. In dure gemeenten als Knokke-Heist of Leuven kopen mensen sowieso minder oppervlakte per euro, dus scheelt €15.000 relatief weinig. In West-Vlaamse en Limburgse gemeenten met lage m²-prijzen verliest een gezin al gauw een volledige kamer aan koopkracht — op amper zes maanden tijd.

Wat betekent dit als je wilt verkopen?

Voor wie verkoopplannen heeft, is de boodschap dubbel. De prijzen zelf houden voorlopig stand — de Vlaamse mediaanprijs steeg in het eerste kwartaal nog licht — maar het budget van je potentiële kopers krimpt met elke rentestap. Concreet: de groep kandidaten die jouw vraagprijs rond kan krijgen bij de bank, is vandaag kleiner dan zes maanden geleden, en wordt bij een volgende renteverhoging opnieuw kleiner.

• Prijszetting wordt scherper. Een te hoge vraagprijs kostte vroeger tijd; nu kost hij kopers die simpelweg niet meer rondkomen bij de bank.
• Het EPC-label weegt zwaarder. Kopers met een krapper budget rekenen renovatiekosten harder door. Woningen met label E of F staan langer te koop en verkopen gemiddeld onder de vraagprijs.
• Wachten heeft een prijs. Verwacht je binnen het jaar te verkopen, weet dan dat elke 0,25 procentpunt extra rente het budget van je kopers opnieuw met duizenden euro's verlaagt.

En als je wilt kopen?

Kredietexperts verwachten voor de rest van 2026 eerder een verdere stijging dan een daling; bij aanhoudende inflatie wordt in september een volgende ECB-stap naar 2,50% waarschijnlijk geacht. Wie een passende woning vindt, wacht dus beter niet op een gunstiger rentemoment. Een vaste rentevoet legt je maandlast definitief vast, en herfinancieren blijft mogelijk als de rente ooit weer zakt. Reken vooral vooraf goed uit wat je werkelijk kunt lenen — onze financieringspagina heeft daarvoor een eenvoudige simulator.